Wykłady mistrzowskie

Obowiązek obecności na pięciu wykładach w ciągu roku; wykłady i seminaria gości odwiedzających różne instytuty Wydziału Filologicznego w ramach współpracy bilateralnej, programu Erasmus +, programu Visiting Professor, programu Pracowni Humanistyki Cyfrowej itp.; możliwe zaliczenie w innym kolegium (wybór w uzgodnieniu z promotorem, po akceptacji przez kierownika kolegium).



Zakład Translatoryki i Glottodydaktyki w Instytucie Filologii Germańskiej oraz Zakład Translatoryki w Instytucie Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej Uniwersytetu Warszawskiego zapraszają na otwarte wykłady plenarne w ramach drugiej edycji Międzynarodowej Konferencji „Translaton”, która odbędzie się 23 i 24 września 2021 roku w MS Teams.

Dwie sesje plenarne to sześć wykładów, w trzech językach: polskim, niemieckim i angielskim.

Poniżej podajemy nazwiska prelegentów wraz z tytułami wystąpień oraz linkiem do sesji plenarnej:

23.09.2021, w godz. od 9:30 do 10.15

Ricardo Muñoz Martin (Alma Mater Studiorum – Università di Bologna) – Cognitive Translation & Interpreting Studies. From the black box to a colorful palette of situated approaches

In academia, the beginning of the study of how people translate was basically the consequence of early failures in developing high quality, cheap machine translation between the late 1940s and the early 1960s. The cognitive revolution reduced thinking to problem solving, and then problem solving to searching and heuristics. It also left out cultural, social and personal aspects, in a reduction to logic and pre-canned information that made Artificial Intelligence (AI) possible. Linguists had been added to AI interdisciplinary research teams, and generativism fostered progress in rule-based MT, away from direct systems specific for given language pairs (basically, through lexical substitution) and into transfer and interlingual systems (with intermediate representations that would be only syntactic or also semantic, respectively). The funding drought that followed the ALPAC report and its recommendation to focus on how people translated made it only natural that they focused on studying why humans could do things computers had proved to be unable to do. The goal was still to develop an economical set of productive rules between language pairs—translation grammars that would do the job in a machine, after we had learned how they worked in people. For such a research enterprise, introspection was enough, if not preferred. After all, who else but a linguist could discern the nuances and details of an internal and universal grammar and its transformation into natural language grammars? Scientific rigor would ensure that progress was solid in this budding Science of Translation.

In contrast, interpreting—mostly, just in simultaneous mode—was used as a tool to study features of the mind, such as memory and processing speed and started at a much earlier time, actually in the very Leipzig lab where experimental psychology was born. Here, the cognitive revolution seemed to propel a host of pioneers in the newly fleshed-out field of psycholinguistics to develop what today are classical research approaches, such as studying reaction times to single words or word pairs, ear-voice-span, processing speed. The Paris School ended this period by making the interpreter the object of study and implicitly fostering introspection.

The behaviorist metaphor of the black box was the natural choice in an area where researchers inherited very compelling notions, such as translation universals and working memory, but had no training or experience in empirical research. The legacy ideas of both MT and psycholinguistics also reduced the very complex activities of multilectal communication to the decontextualized sequential processing of discrete language units. Results were scarce and often unexpected, and the whole enterprise of scientifically studying the cognition involved in human translation and interpreting came under question. It was the end of Translationswissenschaft.

In the 1980s, the big bang of a wider concept of a discipline, Translation Studies, deleted many barriers (such as the artificial distinction between literary and non-literary translation), fostered other areas of research—such as computer-assisted translation and community (dialogue) interpreting—and also inspired some translation process researchers to cross the line and choose psychology as referential framework, rather than linguistics. The change resulted in the adoption of Think-Aloud Protocols and notions such as expertise, rather than good old competence and introspection. In the next 20 years, the cognitive study of multilectal mediated communication has outgrown process research into Cognitive Translation & Interpreting Studies (CTIS), where process and product approaches are but two complementary ways to approach the mind at task.

The object of study has expanded to include the other parties in communication events, such as video viewers, all kinds of phenomena (not only problems) in full communicative events, and other tasks, such as post-editing and respeaking. Research methods have improved, data-collection methods diversified, and the number of researchers has more than tripled. Today, CTIS is the epitome of the reorganization of the field. Finally, the study of oral and written tasks seems to be merging into the study of multimodal communication. Now more than one referential framework exists, and competition is making all of them evolve. Empirical strands based on social sciences seem to be closer to and mutually influence each other, with domains that cut across several of them, like Audiovisual Translation. If it ever held promise, CTIS is today gathering momentum as its impact on training becomes more apparent and its response to societal and market demands becomes swifter, as illustrated by the upsurges of research in online translation hubs and remote interpreting with digital booth companions.

(wykład w języku angielskim)


23.09.2021, w godz. od 10.15 do 11.00

Alessandra Riccardi (Università degli studi di Trieste ) – Aktuelle Trends und Entwicklungsrichtungen der Dolmetschwissenschaft

Ziel dieses Beitrags ist es, die grundlegenden Entwicklungsphasen der Dolmetschwissenschaft zurückzuverfolgen, ausgehend von den ersten psychologischen und kognitiven Untersuchungen, über den Ausbau der Disziplin durch die Erweiterung der Forschungslinien um das Dolmetschen im öffentlichen Bereich, das Gerichtsdolmetschen und Krankenhausdolmetschen bis hin zu den neuesten historischen Untersuchungen und korpusgestützten Studien. Bis Anfang des 21. Jahrhunderts verliefen die Ansätze der Disziplin im deutschsprachigen Raum und in Italien in ähnlichen Bahnen. Durch einen Vergleich zwischen mittlerweile insbesondere in Deutschland und Österreich etablierten Forschungsbereichen und den Entwicklungen in Italien kann die Disziplin jedoch weiter aktualisiert werden. So wird einerseits von italienischen DolmetschwissenschaftlerInnen das Forschungsfeld um historische Untersuchungen des Dolmetschens und des Dolmetscherlebens bisher eher marginal wahrgenommen, während andererseits im deutschen Sprachraum sprachvergleichende, korpusgestützte Untersuchungen von Ausgangsrede und gedolmetschter Rede weniger vertreten sind als in Italien. Daraus ergibt sich für die Zukunft die Möglichkeit, die jeweils bereits gesammelten methodologischen Erkenntnisse in fruchtbarem Austausch anzuwenden und weiterzuentwickeln.

(wykład w języku niemieckim)


23.09.2021, w godz. od 11.00 do 11.45

Heike Elisabeth Jüngst (Hochschule für angewandte Wissenschaften Würzburg-Schweinfurt) – Viren überall. Wie Kindersachbücher Corona erklären

Die Corona-Pandemie warf und wirft viele Fragen auf, nicht zuletzt solche mit naturwissenschaftlichem Inhalt. Fachfremde Erwachsene können diese Fragen oft nicht beantworten und suchen Antworten in den Medien. Für Kinderfragen steht aber auch eine große Auswahl an Sachbüchern zur Verfügung.

Diese Sachbücher lassen sich nach unterschiedlichen Kriterien gruppieren. Vor allem unterscheiden sie sich in der Ausführlichkeit der Themen (nur Corona, Viren und Bakterien, weitere Informationen) sowie in der Bebilderung (lustig, wissenschaftlich, gemischt) und der sprachlichen Gestaltung (umgangssprachlich, viele Erläuterungen, viele fachsprachliche Elemente). Sie richten sich nach Verlagsangaben an eine relativ homogene Altersgruppe.

Hier sollen Sachbücher aus diesen Gruppen vorgestellt und nach den im vorhergehenden Absatz genannten Kategorien analysiert werden. Dabei stellt sich auch immer die Frage nach der Zielgruppengerechtigkeit – und danach, ob vermittelnde Erwachsene diese Bücher verstehen.

(wykład w języku niemieckim)


24.09.2021, w godz. od 9:00 do 9.45

Carme Mangiron (Universitat Autònoma de Barcelona) – Level Up: Current Trends and Future Perspectives in Game Localisation

Game localization is key to the global success of the multibillion-dollar game industry. This talk will present the main features, priorities and restrictions of this emerging type of translation. Next, current trends in the industry will be described, such as localization models, processes, and target languages. Concepts such as transcreationco-creation oraz dual localization will also be discussed. Finally, the focus will shift to future perspectives, including recent technological developments which are likely to have an impact on the next-generation game localization, such as the use of artificial intelligence for dubbing, the emergence of virtual reality and the increasing importance of machine translation.

(wykład w języku angielskim)


24.09.2021, w godz. od 9:45 do 10:30

Vahram Atayan, Meri Dallakyan and Annika Straube (Universität Heidelberg) – Manuelle Annotationen und Datenvisualisierung für sprachkontrastive und übersetzungswissenschaftliche Fragestellungen

Sowohl für sprachkontrastive als auch für übersetzungswissenschaftliche Fragestellungen ist der Rückgriff auf authentische Textproduktion und Einsatz großer Korpora von zentraler Bedeutung. Während die Fortschritte in der Computerlinguistik zur Entwicklung immer effizienterer und präziserer Tools zur Annotation formal-struktureller und z.T. semantischer Kategorien geführt haben, ist die Annotation abstrakterer Informationen weiterhin oft nur unter Einsatz menschlicher Interpretationsfähigkeiten möglich. Solche Annotationen sind jedoch eine essenzielle Voraussetzung für die Gewinnung von sprachkontrastiven Erkenntnissen, da solche abstrakten Informationen typischerweise als tertium comparationis für den Vergleich zweier Sprachsysteme einsetzbar sind. Dementsprechend sind derartige Daten auch für die Übersetzungswissenschaft wichtig, da damit die Interaktion von Konvergenzen und Divergenzen zwischen den Sprachen einerseits und Übersetzungsverfahren und Einflüssen der Übersetzungsprozesse andererseits erforscht werden kann.

Im vorliegenden Beitrag werden daher drei Annotationsprojekte präsentiert, in denen verschiedene relevante semantisch-pragmatische Kategorien erfasst werden, welche für die Verwendung bestimmter Sprachmittel von Bedeutung sind. Im Einzelnen werden dabei Signale der unmittelbaren Nachzeitigkeit (im Deutschen, Französischen und Italienischen), Kochverben (im Armenischen, Deutschen, Englischen und Französischen) sowie Lexik des Leidens (im Deutschen, Französischen und Italienischen) präsentiert. Im Detail wird auf die verschiedenen Visualisierungsoptionen der gesammelten Daten (Mosaicplots, Graphendarstellungen, Conditional inference trees, Correspondence Analysis und Multiple Correspondence Analysis) eingegangen, die sowohl intra- und interlinguale Gegenüberstellungen einzelner Lexeme als auch eine Gesamtdarstellung ihrer Distributionen, die Äquivalenzidentifikation über die Sprachgrenzen hinweg und Modellbildung für kontextbasierte Vorhersage verwendeter Lexik ermöglichen.

(wykład w języku niemieckim)


24.09.2021, w godz. od 10.30 do 11:15

Jolanta Lubocha-Kruglik (Uniwersytet Śląski w Katowicach) – Progi i bariery w przekładzie

W dzisiejszych czasach truizmem jest już stwierdzenie, że tłumaczenie to nie tylko zetknięcie się dwóch języków, ale też (co najmniej) dwóch kultur. Dla przekładoznawcy i tłumacza odmienność kulturowa jest w zasadzie tym samym co odmienność językowa, bowiem to język jest siłą napędową kultury i za jego pomocą następuje przekaz kulturowy. Przekaz ten nie jest wolny od określonych strat semantycznych zdeterminowanych wieloma czynnikami. Wymienić wśród nich można chociażby odmienność systemów gramatycznych i zasobów leksykalnych poszczególnych języków, różnice na płaszczyźnie poznawczej i aksjologicznej, pragmatycznej i mentalnej, a także istnienie elementów nacechowanych kulturowo. Tłumacz tekstu obcojęzycznego ma zatem do czynienia nie tylko z jednostkową werbalizacją zamysłu autorskiego, lecz również z rozległym obszarem odniesień kulturowych i informacji o charakterze pozajęzykowym.

(wykład w języku polskim)



Centrum Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego zaprasza na czwarty z cyklu wykładów pod hasłem „International Voices in Children’s Literature Studies”.


Wykład pt. Innovation and Experimentation in Portuguese Picturebooks wygłosi w języku angielskim członkini rady naukowej Centrum, prof. Ana Margarida Ramos z Uniwersytu w Aveiro.
Wykład odbędzie się 13 października 2021 r. o godz. 18.00 za pośrednictwem platformy MS Teams. Wszystkich zainteresowanych udziałem w wykładzie prosimy o kontakt z dr. Mateuszem Świetlickim pod adresem mateusz.swietlicki@uwr.edu.pl.
Streszczenie w języku angielskim:
Innovation and Experimentation in Portuguese Picturebooks
In recent years, the quality and diversity of Portuguese picturebooks has been internationally recognised and acknowledged with several important awards; indeed, new creators are being distinguished for their increasingly elaborate and complex proposals which challenge the traditional relationship between the reader and the picturebook. This presentation identifies the main contemporary trends in Portuguese picturebooks in order to characterise their recent evolution. These trends include the introduction of elements of surprise, humour, challenge and reflection; the growth of the illustration inside the picturebook and its displacement into other parts of the book; the investment in playfulness via the introduction of visual games, intertextual readings, parody, visual narratives, and parallel stories; the creation of an original and easily identifiable personal style (a kind of visual signature); and the creation of special art reading objects that highlight the importance of book design.
Notka bio w języku angielskim:

Dr. Ana Margarida Ramos is a Full Professor at the Department of Languages and Cultures at the University of Aveiro (Portugal), where she teaches Portuguese Children’s Literature, Literary Theory and Reading Promotion. She is a Full Researcher at The Research Centre for Languages, Literatures and Cultures at the University of Aveiro. She has organised several national and international conferences, including, The Child and The Book – Fractures and Disruptions in Children’s Literature (2015). She is also participating in several national and international projects and research networks in Portugal, Spain and Latin America. She’s the co-author of the literature- and culture-focused syllabus, texts books and teachers guides for East Timor secondary schools. She has authored and co-authored several books and articles (in Portuguese, English, and Spanish).

Zakład Lingwistyki Stosowanej, Pracownia Lingwistyki Mediów, Pracownia Skandynawistyki oraz Pracownia Fonetyki w Instytucie Filologii Germańskiej zapraszają na wykład gościnny w ramach Kolokwium Lingwistycznego, spotkanie 14.
Wykład pt. Englisch und Dänisch – Krieg oder Symbiose?
wygłosi dr hab. Andrzej Szubert, prof. UAM z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Język wykładu – język niemiecki
Wykład odbędzie się online (Teams) 28 października 2021 r., godz. 15.00-16.30.
Wszystkich zainteresowanych w wykładzie prosimy o zgłoszenie swojego udziału do 27.10.2021 r. w formularzu pod linkiem
Dänisch in Zeiten der Globalisierung. Ist Englisch eine Gefahr für die dänische Sprache? 

Der Einfluss des Englischen auf die dänische Sprache ist keine neue Erscheinung; die Kontakte zwischen beiden Sprachen reichen immerhin bis ins 5. Jahrhundert unserer Zeitrechnung zurück. In meinem Referat möchte ich einen historischen Überblick über die Kontakte zwischen diesen beiden Sprachen geben, um dann auf die Einstellung der Dänen zum Englischen und die Sprachpolitik Dänemarks und die Typen der Entlehnungen einzugehen. Abschließend werden Ergebnisse statistischer Untersuchungen und Schlussfolgerungen zur Zukunft der dänischen Sprache präsentiert.


Univ.-Prof. Dr. habil. Andrzej Szubert – Lehrstuhl für skandinavische Sprachen. Forschungsgebiete: dänische Wortbildung, englische Entlehnungen im Dänischen, dänische Phraseologie und Semantik. 



Środa (20.10.21), godz. 11.00-12.30

Dwa wykłady plenarne

Prowadzenie: Tomasz Chachulski (PAN, Polska)

Danuta Ulicka (Uniwersytet Warszawski, Polska), Archiwum – księga różnogatunkowych opowieści

Gerd Hentschel (Uniwersytet w Oldenburgu, Niemcy), Socjodialektologia ilościowa. Zróżnicowanie regionalne i społeczne regiolektu śląskiego na przykładzie żywotności niemieckich zapożyczeń

Środa (20.10.21), godz. 15.30-17.30

Panel 3. Nowe historie literatury polskiej w obiegu światowym

Prowadzenie: Ryszard Nycz (Uniwersytet Jagielloński, Polska)

Dyskusja wokół książek:

Being Poland: A New History of PolishLiterature and Culturesince 1918, ed. by Tamara Trojanowska (Uniwersytet w Toronto, Kanada), Joanna Niżyńska (Uniwersytet w Bloomington, Kanada), and Przemysław Czapliński (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Polska), with the assistance of Agnieszka Polakowska

Światowa historia literatury polskiej. Interpretacje Magdaleny Popiel (Uniwersytet Jagielloński, Polska), Tomasza Bilczewskiego (Uniwersytet Jagielloński, Polska) i Stanleya Billa (Uniwersytet Cambridge, Wielka Brytania)

Historia literatury polskiej jako zdanie Anny Nasiłowskiej (PAN, Polska)

Środa (20.10.210), godz. 18.30-20.00

Dwa wykłady plenarne
Prowadzenie: Marcin Cieński (Uniwersytet Wrocławski, Polska)

Alina Nowicka-Jeżowa (Uniwersytet Warszawski, Polska), Jan Kochanowski w europejskiej „RespublicaLitterarum”

Michał Paweł Markowski (Uniwersytet Jagielloński, Polska, Uniwersytet Illinois w Chicago, USA), Polska nerwica i literatura światowa

Czwartek  (21.10.21), godz. 12.00-12.45

Wykład plenarny

Prowadzenie: Magdalena Popiel (Uniwersytet Jagielloński, Polska)

Luigi Marinelli (Uniwersytet Rzymski „La Sapienza”, Włochy), Stary Profesor jako archiwum i miejsce pamięci

Sobota (23.10.21), godz. 9.30-11.00

Dwa panele

Panel 6.

Polska wspólnota językowa – jedność i różnorodność

Prowadzi Maciej Eder (Instytut Języka Polskiego PAN, Polska)


Ałła Krawczuk (Uniwersytet Lwowski, Ukraina)

KojiMorita (Tokijski Uniwersytet Studiów Międzynarodowych, Japonia)

Gerd Hentschel (Uniwersytet w Oldenburgu, Niemcy)

Nicole Dołowy-Rybińska (Instytut Slawistyki PAN, Polska)

Panel 7.

Archiwa komparatystyki w epoce cyfrowej

Prowadzi Tomasz Bilczewski (Uniwersytet Jagielloński, Polska)


Wojciech Małecki (Uniwersytet Wrocławski, Polska)

Alina Nowicka-Jeżowa (Uniwersytet Warszawski, Polska)

Kris van Heuckelom (Uniwersytet w Leuven, Belgia)

Giovanna Brogi (Uniwersytet w Mediolanie, Włochy)

Kongres odbędzie się w formie on-line.

Szczegółowy program na stronie: http://kongrespolonistow2020.uni.wroc.pl/program/

Osoby chętne do wzięcia udziału w wybranym przez siebie wykładzie mistrzowskim są proszone o wcześniejszy kontakt z dr hab. Anną Żurek: anna.zurek@uwr.edu.pl

Zainteresowanym zostanie przesłany link do spotkania.


Pracownia Współczesnych Form Krytycznych zaprasza na panel: „Pojęcia krytyczne i krytyka pojęć literackich” Dyskusja z udziałem Doroty Kozickiej, Ingi Iwasiów i Przemysława Czaplińskiego. 

(prowadzenie Joanna Orska). 

12.11.2021 (piątek), godz. 17.00; spotkanie online na platformie Teams. Rejestracja: pwfk@uwr.edu.pl lub przez link wydarzenia na fanpage’u Pracowni  lub używając linku spotkania: https://bit.ly/3nPUcu2

Czy pojęcia, którymi posługuje się krytyka literatury, przeobrażają się wraz ze zmianą mediów i społecznego kontekstu? A może dopiero należy zmiany te zainicjować?   

Krytyce literackiej rozumianej w sposób tradycyjny zarzuca się dziś często zapóźnienie, nieprzystawalność względem rzeczywistości, hermetyczność oraz elitaryzm. Próbując się odnaleźć w nowej społecznie i komunikacyjnie przestrzeni odbioru literackich form artystycznych krytyka literacka stoi wobec konieczności wymiany własnych narzędzi – w naszym przypadku pojęć krytycznych – tak aby pozostawać adekwatnym językiemdebaty o publikowanej obecnie literaturze i odgrywanej przez nią roli. W jaki sposób krytyka ewoluuje? Czy pojęcia, którymi się posługuje, przeobrażają się wraz z kontekstem społeczno-komunikacyjnym? Czy zmiana ta oznacza przebudowanie znaczenia samej krytyki? O tym będziemy rozmawiać z zaproszonymi przez nas gośćmi.   

Przemysław Czapliński – krytyk literacki, specjalizujący się w socjologicznych i kulturowych ujęciach literatury. Pracuje w Instytucie Filologii Polskiej UAM. Autor licznych książek poświęconych współczesnej literaturze i krytyce, m. in. Powrót centrali (2007), Resztki nowoczesności (2011), Poruszona mapa (2016).  

Inga Iwasiów – pisarka, krytyczka literacka, powiązana z debatą o krytyce feministycznej. Pracuje w Instytucie Literatury i Nowych Mediów US. Autorka książek literaturoznawczych i krytycznych, m. in. Rewindykacje (2002), Parafrazy i reinterpretacje (2004),  Odmrażanie: literatura w potrzebie (2020) oraz licznych próz, esejów wspomnieniowych oraz wielu felietonów i szkiców o społeczno-kulturalnym charakterze.  

Dorota Kozicka – krytyczka literacka, znawczyni historii krytyki literackiej. Pracuje na Wydziale Polonistyki UJ. Redaktorka tomów Dyskursy krytyczne u progu XXI wieku (2007)i Konstelacje krytyczne (2020), autorka książki Krytyczne (nie)porządki: studia o współczesnej krytyce literackiej w Polsce (2012). W Krakowie opiekuje się Pracownią Pytań Krytycznych. 

Panel „Pojęcia krytyczne i krytyka pojęć literackich” stanowi pierwsze z wydarzeń organizowanych przez trzy współpracujące ze sobą ośrodki: Pracownię Pytań Krytycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytut Literaturoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego i „Śląskie Studia Polonistyczne” oraz Pracownię Współczesnych Form Krytycznych Uniwersytetu Wrocławskiego. 

18 listopada 2021 roku o godzinie 9.45 na platformie MS Teams: 

prof. Andrzej Pieńkos „Myśli, które ruiny budzą we mnie, są wielkie”. Jakie myśli mogły budzić ruiny w sztuce końca XVIII wieku?” 

(wykład plenarny w czasie konferencji „Tekstowe reprezentacje ruin (1760-1830)”) 

Wykład przedstawia najważniejszych europejskich artystów zajmujących się problematyką ruin w malarstwie XVIII i początku XIX wieku (m.in. Giovanni Battista Piranesi, Hubert Robert, Caspar David Friedrich).

Kontakt, link :  mgr Krzysztof  Garczarek    krzysztof.garczarek@uwr.edu.pl

biogram prof. Andrzeja Pieńkosa znajduje się pod linkiem: https://ihs.uw.edu.pl/andrzej-pienkos/

Koło studenckie Chamelinguon Language and Culture Club działające przy Instytucie Filologii Angielskiej UWr zaprasza na wykład mistrzowski 19.11.2021 r. o godz. 9:00.

Prelegent: Dr Rebecca Holt (Macquarie University w Sydney)

Tytuł wykładu: Context effects in spoken language processing among children with hearing loss

Rebecca Holt is a post-doctoral research fellow in the Department of Linguistics and a member of the Child Language Lab at Macquarie University. She completed her PhD at Macquarie in 2020. Her current research investigates spoken language processing among children with and without hearing loss, and among adults learning English as a second language. This research employs diverse methods including eye-tracking, pupillometry, electroencephalography (EEG) and behavioural measures. She is also the coordinator for Macquarie’s Centre for Language Sciences (CLaS).

język wykładu: angielski

Context effects in spoken language processing among children with hearing loss

Listeners can use the surrounding context of an utterance to facilitate their language processing and comprehension. For example, at the sentence level, constraining contexts (e.g., The cyclist rides the…) may enable listeners to predict how the sentence will end, allowing for faster and less effortful processing. At the discourse level, context may assist listeners in correctly interpreting the meaning of the speaker, particularly in cases of non-literal language, such as verbal irony. However, previous research suggests that children with hearing loss may be less able to benefit from contextual cues than their peers with normal hearing.

In this talk I will present three studies exploring the extent to which primary-school children with hearing loss (hearing aid and/or cochlear implant users) are able to use contextual information in their spoken language processing. These will focus on the ability of children with hearing loss to predict upcoming sentence constituents based on both semantic and morphosyntactic information, and their ability to correctly interpret ironic statements. Results will be discussed with reference to the real-life listening challenges experienced by these children.

Wykład odbędzie się za pośrednictwem platformy Zoom.  Link do rejestracji znajduje się w linku:

Osoba do kontaktu:  mgr Hanna Kędzierska hanna.kedzierska@uwr.edu.pl

Zakład Lingwistyki Stosowanej, Pracownia Lingwistyki Mediów, Pracownia Skandynawistyki oraz Pracownia Fonetyki w Instytucie Filologii Germańskiej zapraszają na wykład gościnny w ramach Kolokwium Lingwistycznego, spotkanie 15.

Wykład pt. Linguistische und didaktische Grundlagen der kommunikativen Kompetenz –  Regeln oder Modelle? 

wygłosi prof. Günter Schmale, Universität Jean Moulin Lyon 3
język wykładu – język niemiecki
Wykład odbędzie się online (Teams) 23 listopada 2021 r., godz. 14.00-15.30.
Wszystkich zainteresowanych w wykładzie prosimy o zgłoszenie swojego udziału do 22.11.2021 r. w formularzu pod linkiem



Prof. Dr. Günter Schmale, Lehrstuhl für Germanistische Linguistik seit 1.9.2016 an der Universität Jean Moulin Lyon 3 (Frankreich), davor von 2001-2016 an der Université de Lorraine (Metz). 

Studienabschlüsse: Staatsexamen Sekundarstufe II für Englisch u. Deutsch an der Universität Bielefeld (Deutschland) 1982; Dissertation (Doctorat Nouvelle Formule) Intercompréhension en communication téléphonique – Une étude conversationnelle contrastive allemand – français, 1995 Université Lumière Lyon 2; Habilitation Linguistique et analyse conversationnelle, 2001 Université de Nantes (Frankreich). 

Forschungsgebiete: u.a. vorgeformte Sprache (Phraseologie), Konstruktionsgrammatik, gesprochenes Deutsch, Konversationsanalyse, Fremdsprachendidaktik, Multimedia-Einsatz im FS-Unterricht, Fachsprachen. 

Neueste Publikation: „Modalpartikeln als lexikogrammatische Konstruktionseinheiten? – Versuch einer Beschreibung von denn als Konstruktion“. In: Bürgel, Christoph / Gévaudan, Paul / Siepmann, Dirk (Hrsg.): Sprachwissenschaft und Fremdsprachendidaktik: Konstruktionen und Konstruktionslernen (= Linguistik; 119). Tübingen: Stauffenburg, 2021, 261-287. 



Centrum Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego zaprasza na kolejny z cyklu wykładów pod hasłem „International Voices in Children’s Literature Studies”.

Wykład pt. Architecture and Interior Design in Picturebook wygłosi w języku angielskim członkini rady naukowej Centrum, prof. Marnie Campagnaro z Uniwersytetu w Padwie.

Wykład odbędzie się 1 grudnia 2021 r. o godz. 18.00 za pośrednictwem platformy MS Teams. Wszystkich zainteresowanych udziałem w wykładzie prosimy o kontakt z dr. Mateuszem Świetlickim pod adresem mateusz.swietlicki@uwr.edu.pl.
Streszczenie w języku angielskim:
Architecture and Interior Design in Picturebook
Home represents one of the most sacred settings of children’s literature. It is a place where identities are shaped, connections established and boundaries defined — in one’s daily interactions with the world. The idea of home as a “domestic hearth” was first conceptualized and codified in the 19th century. However, it was only in the 20th century that home assumed its central role in reflecting the evolution of certain social identities and new lifestyles, which were destined to consolidate over time, until the present day. These developments have inevitably had an impact on children’s books. Inside their houses, characters do not only eat, sleep, play with friends or interact with parents; they also internalise the identity and cultural and social bonds of their communities. After preliminary reflections on the historical development of architecture in the 20th century, this presentation will explore the entanglements of three major international artists –Bruno Munari, Beatrice Alemagna and Roberto Innocenti — with contemporary architecture and interior design.


Notka bio w języku angielskim:

Marnie Campagnaro, Ph.D., is an Assistant Professor at the University of Padova. Her main research fields include picturebooks, fairy-tales, architecture & sustainability, fashion and Italian children’s writers. In 2013, she hosted the Ninth Annual International Conference of The Child and the Book network, in 2017 the 6th International European Network of Picturebook Research Conference and in 2020 the 1st International Conference Fostering Dialogue on teaching children’s literature at university. Her most recent publications include “Picturebooks and aesthetic literacy in early childhood education” (in Ommundsen, Haaland & Kümmerling-Meibauer (Eds.), 2021) and “Stepping into the world of houses. Children’s picturebooks on architecture” (in Goga, Iversen & Teigland (Eds.), 2021).

Prof. dr hab. Jerzy Żmudzki (UMCS)

Tłumacza obcowanie z obcością

Kategoria obcości i zarządzania nią przez tłumacza charakteryzuje całość realizacji procesu tłumaczenia w ramach jego określonej strategii translatorskiej. Jest pojęciem względnym, wynikającym z wzajemnych relacji określonych elementów układu translacyjnego, ich specyfiki systemowej, aktualizowanej komunikacyjnie. Tłumacz jako aktywny i kompetentny podmiot operacji translacyjnych, przetwarza kognitywnie tekst wyjściowy, obcy dla siebie i dla adresata w taki sposób, aby funkcjonował jako skuteczne narzędzie komunikacji z adresatem docelowym. W tym celu identyfikuje w tekście nośniki obcości systemowej i strategicznej zastępczo w relacji do adresata, systemu jego języka, kultury, komunikacji w ich zróżnicowaniu wariantowym, oraz w ścisłej zależności od zadania translacyjnego. W tym celu aktywizuje określone procedury rozwiązywania problemów wynikających ze stwierdzonych dywergencji i nieprzystawalności różnego rodzaju. Zidentyfikowane rodzaje obcości jako oceny orzekające także o ich stopniu są wynikiem przeprowadzenia przez tłumacza koniecznych ewaluacji. Strategicznie zasadne zarządzanie nimi jest równoznaczne z ich skutecznym „oswajaniem” na potrzeby komunikacyjne adresata docelowego oraz w celu realizacji głównego celu translacji jako komunikacji.

Wykład odbędzie 2 grudnia o godz. 8.30 w formie zdalnej z wykorzystaniem aplikacji TEAMS:



Prof. dr  hab. Jerzy Żmudzki jest profesoremzatrudnionym w Katedrze Lingwistyki Stosowanej na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Studiował filologię germańską na Uniwersytecie Warszawskim. Pracę doktorską ‘Zum Problem der bilingualen Äquivalenz lexikalischer Einheiten’ napisał pod kierunkiem prof. dr hab. Wolfganga Heinemanna i obronił w roku 1985. Przebywał na licznych stypendiach na uniwersytetach niemieckich m.in. w Lipsku, Düsseldorfie, gdzie prowadził badania pod opieką prof. dr hab. Dietera Wunderlicha. Obszerne badania prowadził też na uniwersytecie w Saarbrücken i w Essen, gdzie opiekę nad prowadzonymi badaniami sprawował prof. dr hab. Karl-Dieter Bünting. Praca habilitacyjna poświęcona była tłumaczeniu konsekutywnemu w paradygmatycznej perspektywie translatoryki antropocentrycznej. Działalność dydaktyczną lokował nie tylko w UMCS, lecz także na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach. W roku 2000 utworzył w UMCS kierunek studiów lingwistyka stosowana jako pierwszy autonomiczny w Polsce w oparciu o unikatowy program i uzyskany status dla tego kierunku. Do roku 2014 kierował Zakładem Lingwistyki Stosowanej w UMCS. Szczególną aktywność badawczą przejawiał w obszarze translatoryki antropocentrycznej w zakresie przekładu i tłumaczenia, przede wszystkim tłumaczenia konsekutywnego i a vista. Do jego głównych monografii należą m.in.: 1991: Zum Problem der bilingualen Äquivalenz lexikalischer Einheiten, UMCS Lublin; 1998: Konsekutivdolmetschen – Handlungen, Operationen, Strategien, Peter Lang Verlag, Frankfurt/Main, S. 323; 2015: Blattdolmetschen in paradigmatischer Perspektive der anthropozentrischen Translatorik. Peter Lang Verlag, Frankfurt/Main. S. 343. W centrum jego zainteresowań i aktywności badawczych znajduje się także dydaktyka translacji, a oprócz translatoryki również inne dyscypliny lingwistyczne takie, jak pragmatyka, teoria komunikacji, lingwistyka tekstu ze szczególnym uwzględnieniem badań genologicznych, lingwistyka dyskursu.

Zakład Lingwistyki Stosowanej, Pracownia Lingwistyki Mediów, Pracownia Skandynawistyki oraz Pracownia Fonetyki w Instytucie Filologii Germańskiej zapraszają na wykład gościnny w ramach Kolokwium Lingwistycznego, spotkanie 16.

Wykład pt. Acht Mythen zum Deutsch im Norden

wygłosi prof. Michael Elmentaler, Uniwersytet Chrystiana Albrechta w Kilonii
język wykładu – język niemiecki
Wykład odbędzie się online (Teams) 2 grudnia 2021 r., godz. 15.00-16.30
Wszystkich zainteresowanych w wykładzie prosimy o zgłoszenie swojego udziału do 1.12.2021 r. w formularzu pod linkiem



Prof. Dr. Michael Elmentaler

1984 bis 1989 Studium der Germanistik, Philosophie und Politischen Wissenschaften (Magister) an der Universität Duisburg,1989 bis 2003 Tätigkeit als Wissenschaftlicher Angesteller und Wissenschaftlicher Assistent im Fach Germanistik der Universität Duisburg, Sommer 2000 Lehrtätigkeit an der Universität Nijmegen (Niederlande), 2003 bis 2006 Hochschuldozent am germanistischen Seminar der Rheinischen Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn, März 2006 Übernahme der Professur für deutsche Sprachwissenschaft mit dem Schwerpunkt Niederdeutsche Sprache und Literatur am germanistischen Seminar der Christian-Albrechts-Universität zu Kiel, 1994 Promotion zum Dr. phil. mit der Dissertation „Logisch-semantische Studien in der Grammatik des frühen 19. Jahrhunderts. Untersuchungen zur Kategorienlehre von Simon Heinrich Adolf Herling” (Tübingen: Niemeyer, 1996; Reihe Germanistische Linguistik; 160), 2002 Habilitation im Lehrgebiet Germanistische Linguistik mit einer Arbeit zum Thema „Studien zur Struktur und diachronischen Entwicklung historischer Schreibsprachen des 14. bis 17. Jahrhunderts” (im Druck erschienen unter dem Titel „Struktur und Wandel vormoderner Schreibsprachen“, Berlin/New York: de Gruyter; Studia Linguistica Germanica; 71), Mitarbeit in den DFG-Forschungsprojekten „Niederrheinische Sprachgeschichte” (1994-1999) und „Die Entstehung der deutsch-niederländischen Sprachgrenze im Rheinmaasraum. Untersuchungen zur sprachlichen Überschichtung des Rheinmaasländischen im 16. und 17. Jahrhundert“ (1999-2002) unter Leitung von Prof. Dr. Arend Mihm (Universität Duisburg).

Prof. Michał Bilewicz: Paradoksalne emocje. O poczuciu winy i empatii w kontekście edukacji o Holokauście

2 grudnia,  godz. 15.30 w Katedrze Judaistyki (ul. św. Jadwigi 3/4) w sali 115.  Uczestnictwo wymaga uprzedniej rejestracji pod adresem: monika.jaremkow@uwr.edu.pl. Zgłoszenia można nadsyłać do 1 grudnia, godz. 23:59. 

Profesor Bilewicz o wykładzie: „W potocznym rozumieniu często wskazuje się na poczucie winy i empatię wobec ofiar jako na główny cel edukacji o Holokauście. W wystąpieniu, opartym między innymi na badaniach prowadzonych wśród osób odwiedzających miejsca pamięci (m.in. Muzeum Auschwitz czy Centrum Dokumentacji Nazizmu miasta Kolonia), postaram się odpowiedzieć na pytanie o konsekwencje tych emocji w nauczaniu o Holokauście. Próba refleksji nad tymi emocjami pozwala zadać bardziej fundamentalne pytania dotyczące traumy związanej z konfrontacją z historią Zagłady.” 

Michał Bilewicz to psycholog społeczny, socjolog, publicysta, doktor habilitowany nauk społecznych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego. Kierownik Centrum Badań nad Uprzedzeniami UW oraz wykładowca na Wydziale Psychologii UW.

Wykład: prof. Anastasia Ulanowicz z University of Florida
Pracownia Literatury Dziecięcej i Młodzieżowej w Instytucie Filologii Angielskiej, Centrum Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego i Polska-Amerykańska Komisja Fulbrighta zapraszają na kolejny z cyklu wykładów pod hasłem „International Voices in Children’s Literature Studies”.


Wykład pt. Bloodlands Fiction wygłosi w języku angielskim prof. Anastasia Ulanowicz z University of Florida.
Wykład odbędzie się 8 grudnia 2021 r. o godz. 18.00 za pośrednictwem platformy MS Teams. Wszystkich zainteresowanych udziałem w wykładzie prosimy o kontakt z dr. Mateuszem Świetlickim pod adresem mateusz.swietlicki@uwr.edu.pl.
Streszczenie w języku angielskim:
Bloodlands Fiction
Although most North Americans are familiar with the Holocaust and the history of the Second World War in Western Europe, comparatively few are acquainted with the devastating consequences of these and other traumatic events in Eastern Europe. In the past two decades, however, North American children’s authors have made a concerted effort to introduce young people to the history of what scholar Timothy Snyder has called Europe’s “Bloodlands.” These authors – many of whom are children and grandchildren of Eastern European immigrants and refugees – have used such forms as novels, biography, and picture books to depict such topics as the Holodomor, the Stalinist purges, the Nazi siege of Leningrad, and the deportation of Jews, political objectors, and others westward to Nazi concentration camps and eastward to the Caucuses and Siberia.  


In this lecture, then, I will introduce a developing genre of children’s literature that literary scholar Marek Oziewicz has called “Bloodlands Fiction.” Drawing on readings of such texts as Marsha Forchuk Skrypuch’s picture book Enough, Eugene Yelchin’s illustrated novel Breaking Stalin’s Nose, and M.T. Anderson’s biography, Symphony for the City of the Dead: Dmitri Shostakovich and the Siege of Leningrad, I will first identify the tropes and common concerns that define this genre. As I do so, I will attend to how authors’ cultural and generational proximity to the events they depict significantly affects the stories they tell. Ultimately, I will argue that works of Bloodlands Fiction have the potential to unsettle North Americans’ received knowledge of Second World War-era history, not least because they call attention to the shifting borders and historical complexities of a culturally- and ethnically-diverse region of Europe.

Notka bio w języku angielskim:

Anastasia Ulanowicz is an Associate Professor in the Department of English at the University of Florida, where she also serves as the Director of Graduate Student Teaching. Dr. Ulanowicz’s research is primarily focused on the representation of intergenerational relationships and memory in children’s literature and graphic narratives. Her current projects address the representation of Eastern Europe in Western children’s literature and comics. Currently, she is the associate editor of ImageText as well as the book reviews co-editor of The Lion and the Unicorn.
Zakład Lingwistyki Stosowanej, Pracownia Lingwistyki Mediów, Pracownia Skandynawistyki oraz Pracownia Fonetyki w Instytucie Filologii Germańskiej zapraszają na wykład gościnny w ramach Kolokwium Lingwistycznego, spotkanie 18.


Wykład pt. Queer Spaces. Ein Stadtviertel im Zeichen des Regenbogens: Subkultur in Schöneberg
wygłosi Univ.-Prof. Prof. h.c. Dr. Dr. Dr. h.c. Ernest W. B. Hess-Lüttich, Uniwersytet Technizcny w Berlinie
język wyładu – język niemiecki
Wykład odbędzie się online (Teams) 13 stycznia 2022 r., godz. 14.00-15.30.
Wszystkich zainteresowanych w wykładzie prosimy o zgłoszenie swojego udziału do 12.1.2022 r. w formularzu pod linkiem




Der Beitrag plädiert dafür, städtische Räume als ‚Texte’ zu ‚lesen’, indem das Insgesamt der in ihnen gebrauchten Zeichen einer semiotischen Analyse unterzogen wird. Mit dem ‚Wie’ urbaner Kommunikation rückt ihre (sozio)kulturelle Fassung in den Blick. Im Schnittfeld von Urban Studies, Raumwissenschaften, Ökosemiotik, Stadtsprachenforschung werden Ansätze zur Erforschung städtischer Sprach- und Zeichenlandschaften (semiotic landscaping) exemplarisch auf ein Berliner Szeneviertel im Norden Schönebergs angewandt, das seit über 100 Jahren als Zentrum der schwulen Subkultur in der deutschen Hauptstadt gilt.
The paper suggests ‚reading cities as ‚texts’ by analysing the semiotic structure of urban space and focussing on the socio-cultural implications of urban communication. At the intersection of urban studies, space studies, eco-semiotics, and urban language research, the new approach of investigating linguistic and semiotic landscapes is applied to a district in Northern Schöneberg (South of the Tiergarten park) which, for more than a century, has been considered the centre of the gay subculture of the German capital.


Ernest W.B. Hess-Lüttich, Ordinarius emeritus (Germanistik: Sprach- u. Literaturwiss.) Univ. Bern (CH) [1991-2014], Hon.Prof. (Allg. Linguistik) TU Berlin (D) [seit 2015], Hon.Prof. (German Studies) Univ. of Cape Town (ZA) [seit 2020], Gastprof. MHB Fontane (D) [seit 2016]; Dr. phil. (Philologien), Dr. paed. (Sozialwiss.), Dr. habil (Germanistik und Allg. Linguistik), Dr. h.c. [Budapest 2009]; akad. Werdegang: Lektor in German London Univ. [1970-72], Wiss.Ass. Anglistik TU Braunschweig [1974-75], Wiss.Ass. Germanistik FU Berlin [1975-80], Priv.Doz. Dt. Philologie + Allg. Linguistik Bonn/Berlin [1985-90], Full Prof. German Studies, Assoc. Prof. Comparative Literature, Research Fellow Semiotics IU Bloomington [1990-92]; Forschungsschwerpunkte: Diskurs- u. Dialogforschung (soziale, literarische, ästhetische, intermediale, interkulturelle, intra-/subkulturelle, institutionelle, fachliche, öffentliche, politi-sche, urbane Kommunikation); Publikationen: ca. 70 Bücher u. Editionen sowie ca. 400 Aufsätze, Monographien u.a. zur Dialoglinguistik, Kommunikation i. d. Literatur, Semiotik d. Dramas u. Theaters, Litera-turtheorie u. Medienpraxis, Grammatik d. dt. Sprache; i. Vorb.: zu Literatursprache; Sprachlandschaften; Herausgeberschaften: div. Zeitschriften u. Buchreihen, u.a. Kodikas/Code. Int’l. Journ. of Semiotics u. Kodikas Supplement Series [seit 1979], Cross Cultural Communication [seit 1994], Zs. f. interkulturelle Germanistik [bis 2015]; Fachgesellschaften: (Vize-)Präsident d. Dt. Ges. f. Semiotik (jetzt Ehrenmitglied), Ges. f. Angewandte Linguistik, Int’l. Assoc. of Dialogue Analysis, Ges. f. interkulturelle Germanistik (jetzt Ehrenmitglied); Mitglied div. Advisory Boards u. Editorial Boards; Ehrenmitglied d. Ges. ungarischer Germanisten, Mitglied d. Wiss. Beirates d. ICLTT d. Österreichischen Akademie der Wissenschaften [bis 2016];  Gastprofessuren: München, Graz, Madison, Gainesville, Belo Horizonte, New York, Puerto Rico, New Delhi, Basel, Izmir, Bangkok, Stellenbosch, Melbourne, Ambon u. Visiting Scholar an 20 weiteren Universitäten in Europa, Amerika, Afrika, Asien, Australien.

Zakład Lingwistyki Stosowanej, Pracownia Lingwistyki Mediów, Pracownia Skandynawistyki oraz Pracownia Fonetyki w Instytucie Filologii Germańskiej zapraszają na wykład gościnny w ramach Kolokwium Lingwistycznego, spotkanie 17.
Wykład pt. Tworzenie i wizualizacja sieci frazeologicznych
wygłoszą dr hab. Jacek Tomaszczyk, prof. UŚ oraz dr Anna Matysek z Uniwersytetu Śląskiego
język wykładu – język polski
Wykład odbędzie się online (Teams) 14 stycznia 2022 r., godz. 16.30-18.00.
Wszystkich zainteresowanych w wykładzie prosimy o zgłoszenie swojego udziału do 13.01.2022 r. w formularzu pod linkiem



Prezentacja poświęcona jest sieciom frazeologicznym. Pod pojęciem sieci frazeologicznej rozumiemy zbiór frazeologizmów połączonych ze sobą za pomocą wspólnych znaczeń frazeologizmów, słów wchodzących w skład związków frazeologicznych lub dowolnych elementów opisujących frazeologizmy, np. rodzaj frazeologizmu, źródło, funkcja etc. Na praktycznych przykładach pokażemy, jak dokumentować frazeologizmy w taki sposób, aby utworzyły one sieć, która wraz z oprogramowaniem może być zarówno materiałem, jak i narzędziem wieloaspektowych badań frazeologicznych, uzupełniających lub poszerzających badania korpusowe. Tworzenie i wizualizację sieci zademonstrujemy za pomocą bezpłatnej aplikacji komputerowej Obsidian, umożliwiającej m.in. rejestrowanie i opisywanie frazeologizmów, wyszukiwanie według różnych kryteriów oraz zestawianie, porównywanie i wizualizację połączeń frazeologicznych. 


Dr hab. prof. UŚ Jacek Tomaszczyk jest wicedyrektorem Instytutu Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego. Posiada dwudziestoletnie doświadczenie w prowadzeniu zajęć z zakresu technologii informacyjnych dla studentów studiów licencjackich, magisterskich i doktoranckich. Jego zainteresowania naukowe obejmują zarządzanie terminologią, informacją i wiedzą.

Najważniejsze publikacje:  

Tomaszczyk, J. (2014). Model systemu informacji terminologicznej. Katowice: Wydaw. Uniwersytetu Śląskiego.  

Matysek, A., Tomaszczyk, J. (2020). Cyfrowy warsztat humanistyczny. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN SA.  

Tomaszczyk, J., Matysek, A. (2020). Digital Wisdom in Research Work. Zagadnienia Informacji Naukowej, nr 2A, s. 98-113.

Dr Anna Matysek jest adiunktem w Instytucie Nauk o kulturze Uniwersytetu Śląskiego. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na architekturze informacji, wyszukiwaniu informacji i narzędziach cyfrowych w procesie badawczym. Prowadzi szeroki zakres kursów licencjackich i magisterskich z zakresu zachowań informacyjnych, źródeł informacji i narzędzi cyfrowych dla studentów, naukowców i nauczycieli.

Najważniejsze publikacje:  

Matysek, A., Tomaszczyk, J. (2020). Cyfrowy warsztat humanistyczny. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN SA.  

Tomaszczyk, J., Matysek, A. (2020). Digital Wisdom in Research Work. Zagadnienia Informacji Naukowej, nr 2A, s. 98-113 

Pulikowski, A., Matysek A. (2021). Searching for LIS scholarly publications: a comparison of search results from Google, Google Scholar, EDS, and LISA. Journal of Academic Librarianship, nr 5, s. 1-8. 

Centrum Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego zaprasza na kolejny z cyklu wykładów pod hasłem „International Voices in Children’s Literature Studies”.
Wykład pt. Mermaidology: Twenty-first Century Perspectives wygłosi w języku angielskim członkini rady naukowej Centrum, prof. Elisabeth Wesseling z Uniwersytetu w Maastricht.
Wykład odbędzie się 19 stycznia 2022 r. o godz. 18.00 za pośrednictwem platformy MS Teams. Wszystkich zainteresowanych udziałem w wykładzie prosimy o kontakt z dr. Mateuszem Świetlickim pod adresem mateusz.swietlicki@uwr.edu.pl.
Streszczenie w języku angielskim:
Mermaidology: Twenty-first Century Perspectives
Every epoch in cultural history seems to cultivate a limited set of crucial tropes that serve to flesh out and work through the fears, anxieties, hopes and desires generated by radical social change. The Victorian age, for example, grappled with the anxieties and desires provoked by increased social mobility through the crucial tropes of the Femme Fatale and its counterpart, the Fallen Woman. The sexual predators embodying the former trope rose way above their station in society by manipulating and ruining men. The flipside of this trope, the Fallen Woman, is a victim rather than a perpetrator, who falls out of her rank by indulging in transgressive sexual behavior, usually adultery. Both fantasy figures were projected onto women, who were marginalized social subjects at the time and had very little opportunities to represent themselves. Such a crucial trope also seems to be emerging in the twenty-first century Western culture, in the shape of the mermaid. This time, it is the fears, desires, anxieties and hopes caused by increased gender fluidity that are worked through by mining the subversive potential of this mythical creature. Mermaids figure very prominently in contemporary fan practices, children’s and youth literature, and film, making a splash all over the place. In spite of the mermaid’s curtailment in Hans Christian Andersen’s The Little Mermaid (1837) and the Disney adaptation of this fairy tale (1989), this trope is now made productive for a sustained effort to rethink sexism, transphobia ableism, and speciesism, and to give a voice to the subaltern. This lecture will briefly sketch the genealogy of the mermaid figure, offer a sampling of the mermaid’s presence in contemporary multimedia culture, to finally zoom in on two specific works, namely the Polish film The Lure (2015), directed by Agnieszka Smoczynska, and the Dutch children’s novel Lampje by Annet Schaap, now translated into many languages, including English (Lampie and the Children of the Sea, German (Emilia und die Junge aus dem Meer) and Polish (Lampka).


Notka bio w języku angielskim:

Elisabeth Wesseling is professor of Cultural Memory, Gender and Diversity at the Faculty of Arts and Social Sciences of Maastricht University, the Netherlands. She has published on the Gothic novel in Dutch literature and currently explores colonial conceptions of childhood and their resonance in contemporary, postcolonial societies, with a focus on the Dutch East Indies. Her publications include The Child Savage: From Comics to Games (2016), Reinventing Childhood Nostalgia: Books, Toys and Games (2019), as well as numerous articles in journals such as The Lion and the Unicorn, Children’s Literature in Education, and International Research in Children’s Literature. She co-edited two special issues on her current research focus: “(Post-)Colonial Child Separation in Children’s Literature”, IRCL 13/2 (2020) (with Mavis Reimer), and “Child Separation: (Post-)Colonial Practices in the Netherlands and Belgium”, BMGN Low Countries Historical Review 135/3,4 (2020) (with Geertje Mak and Marit Monteiro).

Zakład Translatoryki i Glottodydaktyki w Instytucie Filologii Germańskiej zaprasza na wykład dra hab. Grzegorza Pawłowskiego (Uniwersytet Warszawski) pt. Aporie naturalizmu w lingwistyce, który odbędzie się 26 stycznia 2022 r. o godz. 12:00 

Link do wykładu: 



Przedmiot wykładu stanowią aporie wynikające z naturalistycznych paradygmatów w lingwistyce. Fakt, iż w badaniach lingwistycznych uczeni opierają się wyłącznie na ewidencji empirycznej nie jest niczym nagannym – warto choćby wspomnieć o modnych ostatnio badaniach okulograficznych. Badania te, a w związku z tym, stosowane metody mają jednak swoje wady. Wypadałoby do nich zaliczyć brak realnej podstawy dla diagnozy korespondencji pomiędzy sekwencjami wyrazów, zdań i/lub sekwencjami błysków neuronalnych, a wiązaną z nimi treścią. Wadą główną naturalistycznie sprofilowanych metod jest brak realnej i bezwzględnej podstawy dla diagnozy skomunikowania się indywiduów, partycypujących w jakimś układzie komunikacyjnym. Takiej podstawy nie stanowią słowniki językowe czy ogólnie rzecz biorąc teksty; takiej podstawy nie stanowi także doświadczenie epistemiczne indywiduum skonstruowane na podstawie jakichś tekstów czy też innych obiektów i procesów zachodzących w świecie realnym. Wada ta dochodzi do głosu szczególnie wówczas, gdy przedmiot skomunikowania stanowią pojęcia abstrakcyjne. W naturalistycznie zdefiniowanym układzie komunikacyjnym brak jest bowiem realnej podstawy dla diagnozy tego, co mają na myśli interlokutorzy, mówiący przykładowo: „Kochasz mnie?” – „Oczywiście, że Cię kocham!”. Czy naturalista może podać podstawę dla porównania funkcji znaczeniowych tych zdań? Czy może on wskazać jakieś realne Tertium Comparationis dla relacji, jaką najwyraźniej implikują ich autorzy?  


Grzegorz Pawłowski, doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, pracuje w Instytucie Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej na Wydziale Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego; studiował germanistykę i filozofię na Uniwersytecie w Luksemburgu i Katolickim Uniwersytecie Lubelskim JPII; przewodniczący Interdyscyplinarnego Forum Semantycznego; stypendysta Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (DAAD), Katolickiej Centrali Wymiany Akademickiej (KAAD); członek Stowarzyszenia Germanistów Polskich, Polskiego Towarzystwa Lingwistyki Stosowanej, Międzynarodowego Stowarzyszenia na rzecz Germanistyki (IVG), Stowarzyszenia na rzecz Języków Historycznych i Naukowych (HiGeWiS); laureat nagrody indywidualnej Kapituły Wydziału I-go Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN w dziedzinie językoznawstwa; autor książek Fachlexeme in Konstruktion. Linguistischer Beitrag zur Erkenntnisarbeit (2017) oraz Metafizyka poznania lingwistycznego (2021); prowadzi badania w zakresie teorii języków, komunikacji (specjalistycznej), terminologii, terminologii muzyki i hymnografii bizantyjskiej, paleografii lingwistycznej, neumatyki bizantyjskiej i gregoriańskiej, metafizyki i epistemologii. 

Zakład Lingwistyki Stosowanej, Pracownia Lingwistyki Mediów, Pracownia Skandynawistyki oraz Pracownia Fonetyki w Instytucie Filologii Germańskiej zapraszają na wykład gościnny w ramach Kolokwium Lingwistycznego, spotkanie 19.

Wykład pt. Was macht die Stärke einer Beleidigung aus? 

Einige Mechanismen der derogativen Kraft der Sprache im interkulturellen Vergleich Italienisch- Deutsch-Polnisch

wygłosi prof. ucz. dr hab. Silvia Bonacchi (Uniwersytet Warszawski)

język wykładu – język niemiecki

Wykład odbędzie się online (Teams) 27 stycznia 2022 r., godz. 15.00-16.30.

Wszystkich zainteresowanych udziałem w wykładzie prosimy o zgłoszenie się do 26.1.2022 r. w formularzu pod linkiem



In meinem Beitrag möchte ich auf die Mechanismen und der Funktionen des Sprechaktes der Beleidigung vor dem Hintergrund der aktuell meist diskutierten Theorien (die Theorie über die Expressiven Kaplans und Potts, das Multi-Ebenen-Modell Technaus, neopragmalinguistische Ansätze, tabubasierte Ansätze, lexikalische Ansätze) eingehen. Dabei werde ich mich besonders mit der Kraft (derogativen Stärke) der Beleidigungen befassen. Nicht alle Beleidigungen haben die gleiche offensive Kraft. Dies ist besonders wichtig in der interkulturellen Kommunikation und im interlingualen Vergleich: eine starke Beleidigung in einer Sprache kann in einer anderen Sprache relativ harmlos wirken und umgekehrt. Denn jede Sprache verfügt über bestimmte Mittel, um aversative Akte (Angriffsakte, Verletzungsakte, Abwertungsakte, Beleidigungsakte) dem Gesprächspartner und seiner Welt gegenüber zu vollziehen. Es sind einerseits universale Mechanismen, die auf gemeinsamen menschlichen Werten basieren, andererseits aber sprachspezifische Mittel, die in den unterschiedlichen Sprachen anders bzw. auf morphologischer, lexikalischer und syntaktischer Ebene anders verteilt sind. Um dies zu verdeutlichen, werde ich in meinem Beitrag deutsche, italienische und polnische Beleidigungen aus drei Sprachversionen der Filmserie „Suburra“ (2017) analysieren. 

Wissenschaftliches Profil 

Silvia Bonacchi ist Professor für Germanistik und interkulturelle Kommunikation an der Universität Warschau, Fakultät für Angewandte Linguistik. 

Ihre Forschungsgebiete sind Pragmalinguistik, interkulturelle Kommunikation, multimodale Kommunikation, Gesprächs- und Diskursanalyse; ihre Hauptforschungsgebiete sind (Un)Höflichkeit und verbale Aggression, interkulturelle Kommunikation, Multilingualismus und Multiculturalismus. 

Ihre wichtigsten Monographien zum Thema des Vortrags sind (Un)Höflichkeit – Eine kulturologische Analyse Deutsch-Italienisch-Polnisch (2013), Verbale Aggression: Multidisziplinäre Zugänge zur verletzenden Macht der Sprache (ed., 2017).  

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego - Jesteśmy jednostką interdyscyplinarną, kształcącą studentów na czterech podstawowych kierunkach zaliczanych do nauk humanistycznych, na studiach stacjonarnych oraz niestacjonarnych. Dzielimy się na 8 instytutów oraz dwie katedry (filologii niderlandzkiej i judaistyki).