ARCHIWUM

Do pobrania: Program konferencji oraz Streszczenia referatów


Program konferencji

 

CENTRUM STUDIÓW POSTKOLONIALNO- POSTTOTALITARNYCH
we współpracy z
Instytutem Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej
oraz Instytutem Filologii Słowiańskiej
zaprasza na
międzynarodową konferencję naukową, która odbędzie się w dniach
1-2 czerwca 2017 roku
na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego

OD „ZAPISU” DO … ZAPISU HISTORII.
KULTURA POZA CENZURĄ W EUROPIE ŚRODKOWEJ
I WSCHODNIEJ W LATACH 1977-1991

W styczniu 1977 roku ukazał się pierwszy numer niezależnego od komunistycznej cenzury polskiego czasopisma literacko-kulturalnego „Zapis”. Tworzyli go wybitni polscy pisarze objęci zakazem publikowania przez komunistyczne, autorytarne władze. Ukazanie się „Zapisu” spowodowało w Polsce lawinę podobnych inicjatyw, które nadwątliły system, ożywiły ducha kultury, dały odwagę młodej inteligencji. „Zapis” otworzył nową epokę w dziejach polskiej myśli i wolnej, polskiej literatury. Współtworzyli go Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Jacek Bocheński, Kazimierz Brandys, Tomasz Burek, Marek Nowakowski, Barbara Toruńczyk i Wiktor Woroszylski oraz inni pisarze, intelektualiści związani także z Komitetem Obrony Robotników, który powstał latem 1976 roku w celu ratowania ludzi prześladowanych przez komunistyczne władze. Obok KOR-u działały w Polsce inne grupy inteligentów i robotników proponujące nowe rozwiązania polityczne, społecznej i kulturalne, przełamujące monopol państwa komunistycznego. Te wydarzenia zbiegły się z powstaniem w 1977 w Pradze Karty-77, pierwszej od najazdu na Czechosłowację inicjatywy wolnych i domagający się wolności Czechów oraz Słowaków. Na Węgrzech podobne inicjatywy oraz grupy jawnie występujących osób już działały oficjalnie, choć prześladowane, od roku 1976, wpisując się w rozwój helsińskiego programu obrony praw człowieka, podpisanego także przez państwa komunistyczne. W krajach Związku Sowieckiego, w Rosji, na Ukrainie, Litwie, Łotwie, w Estonii ruch helsiński rozwijał się powoli, brutalnie dławiony przez władze, zsyłające działaczy do więzień i łagrów. Wielu twórców, intelektualistów, zapłaciło życiem za odwagę mówienia prawdy, setki z nich były prześladowane. Pomimo represji w krajach komunistycznych tworzyły się coraz głośniej mówiące i zauważane w demokratycznym świecie środowiska twórców, inteligentów, robotników, manifestujące sprzeciw wobec autorytaryzmu i pragnienie wolności, samostanowienia. Ogromny wkład we spieraniu ruchów oporu przeciwko politycznej przemocy odegrały emigracje narodowe, z których część usiłowała działać wspólnie, a wszystkie wspierały antyautorytarne ruchy, utożsamiane z ruchami niepodległościowymi – politycznie, organizacyjnie i materialnie.

Bunt polskiej „Solidarności” w roku 1980 dał początek przemianom, których skutkiem był upadek totalitarnego systemu komunistycznego. Jednak dopiero po niemal 10 latach upartego i niepewnego w skutkach oporu społecznego, autorytaryzm w Europie Środkowej oraz Wschodniej poddał się oficjalnie. W roku 1991 rozwiązano Związek Sowiecki. Wiadomo jednak, że skutki komunizmu są wciąż odczuwane w Europie Środkowej oraz Wschodniej oraz w szerszym świecie. Mają wpływ nie tylko na gospodarkę minionego ćwierćwiecza, ale wciąż tkwią w mentalności, w prawie, w edukacji, w programach politycznych. Literatura, eseistyka i sztuka, jako te dziedziny, które najszybciej zdołały uwolnić się spod trującego wpływu sowieckiego kolonializmu, mając za sobą doświadczenia rozwoju tożsamości narodowych w wieku XIX i XX, wciąż nad tym zjawiskiem debatują. Minęło czterdzieści lat od czasów, kiedy pisarze polscy jawnie podpisali się pod utworami opublikowanymi w „Zapisie”, minęło tyle samo lat, kiedy czescy pisarze oraz intelektualiści opublikowali pod własnymi nazwiskami program odbudowy, zniszczony przez „bratni” najazd, świata wartości. W roku 1985 zginął w łagrze z powodu niezgody na sowieckie kłamstwo ukraiński poeta Wasyl Stus, czeski dysydent i pisarz Václav Havel znalazł się w więzieniu, wielu rosyjskich pisarzy wygnano z kraju, podobnie było w z pisarzami w Rumunii, na Węgrzech, w Niemczech Wschodnich. Po głoszeniu stanu wojennego w Polsce setki pisarzy oraz intelektualistów zostało internowanych. Wiele o tym jest już wiadomo, ale nie wszystko. Z kolei losy i twórczość niezależnych pisarzy w autorytarnej Rumunii, Bułgarii, Albanii, byłej Jugosławii oraz w wielu krajach należących do Związku Sowieckiego, nie zostały dotychczas w Polsce oraz w świecie lepiej poznane. Badania historyków ujawniają wciąż nowe fakty, ale mamy do czynienia również z nieprawdą i manipulacją. Obraz dysydenckiej przeszłości stał się przedmiotem sporów.

Celem konferencji jest przybliżyć i w miarę możliwości ukazać tę historyczną materię nie tylko z powodów rocznicowych. Wydaje się, że czas współczesny każe ponowić pytania, które stawiali sobie ojcowie-założyciele ruchu dysydenckiego w Europie Środkowo-Wschodniej, w większości pisarze oraz intelektualiści, przeciwstawiając się zorganizowanemu systemowi przemocy. Jako organizatorzy nie zamierzamy określać ścisłych ram programowych czy metodologicznych rysującej się debaty. Chcemy zaprosić do udziału w spotkaniu nie tylko badaczy, ale również osoby związane z dysydencką przeszłością w Europie Środkowej oraz Wschodniej, a w jego ramach do wolnej od ograniczeń dyskusji nad tym, co było i co, ich zdaniem, z dziedzictwem antykomunistycznego oporu dzieje się współcześnie.

Program konferencji chcielibyśmy skoncentrować wokół następujących zagadnień:
1. Stan wiedzy o działalności literackiej i publicystycznej poza cenzurą w latach 1976-1991 w krajach Europy Środkowej oraz Wschodniej. Historia kultury i literatury niezależnej, jako integralna część historii kultury narodowej.
2. Losy pisarzy, intelektualistów, związanych z kulturą niezależną; recepcja ich twórczości po roku 1989 w EŚW.
3. Spory o znaczenie literatury ukazującej się poza cenzurą w latach 1977-2016.
4. Ocena dysydenckiej przeszłości z punktu widzenia literatury nowszej i najnowszej. Zmiany w dysydenckiej ikonografii na przestrzeni lat. Prawne, kulturowe i moralne aspekty lustracji w EŚW.
5. Różnice w funkcjonowaniu i wartości literatury dysydenckiej w latach 1977-1991 w EŚW.
6. Czasopisma literackie i kulturalne w EŚW. Ruch wydawniczy i jego znaczenie.
7. Emigracja jako alternatywna przestrzeń kultury niezależnej.
8. Edukacja szkolna i obywatelska wobec zjawiska rodzimego dysydentyzmu w krajach EŚW.
9. Niezależne media w walce z monopolem państwowym: Radio „Solidarność”, TV „Solidarność”, podziemne wydawnictwa muzyczne i plastyczne. Alternatywne formy ruchów niezależnych w EŚW.
10. Zróżnicowanie kulturowe i polityczne; geopolityka i geopoetyka zjawisk kultury dysydenckiej w EŚW.
11. Postkolonialna perspektywa w historycznym ujęciu kultury poza cenzurą w latach 1977-1991.

Zgłoszenia: prosimy o nadsyłanie abstraktów w języku polskim i angielskim (maks. 250 słów) niepublikowanych wcześniej referatów, wraz ze słowami kluczowymi (po 5 w jęz. Polskim i ang.) i notką biograficzną autora/autorów, do 15 stycznia 2017.

Informacje o przyjętych abstraktach zostaną ogłoszone 15 lutego 2017.

Języki konferencji: polski oraz angielski, czeski, rosyjski, słowacki, ukraiński.

Opłata konferencyjna: 250 zł/60 euro (nie obejmuje zakwaterowania w hotelu; informacje o możliwym zakwaterowaniu oraz o numerze rachunku bankowego dla wnoszenia opłaty konferencyjnej zostaną przesłane wraz z informacją o przyjętym zgłoszeniu).

Zgłoszenia wraz abstraktami oraz notą biograficzną prosimy wysyłać na adres poczty elektronicznej: cspp.zapis2017@gmail.com

Komitet organizacyjny konferencji:
Prof. zw. dr hab. Bogusław Bakuła
Dr hab. Agnieszka Matusiak, prof. UWr
Dr hab. Elżbieta Tyszkowska-Kasprzak
Dr Roman Wróblewski
Dr Dorota Żygadło-Czopnik

Sekretarze konferencji: mgr Aniela Radecka, mgr Marcin Gaczkowski.

  news_773_formularz-zgloszeniowysamizdat2017.doc

 
 

The Tropics of Resistance:
Languages, Genres, Rhetoric

Research Center for Postcolonial and Post-totalitarian Studies at the Faculty of Philology, Wroclaw University,

May 27-28, 2015

Research Center for Postcolonial and Post-Totalitarian Studies invites you to the inaugural conference of our network.
We propose to explore the topic of resistance in communism/socialism, especially as discursive practice in cultural texts of literature, life-writing, political essays and manifestos, journalism, documentary writing, fine arts and film.
The focus on languages, genres and rhetoric in articulations and practices of anti-communist resistance (which also includes resistance against the oppressive totalitarian state) is of utmost importance in developing grounds for a comprehensive understanding of cultures of resistance in Central and Eastern European countries under communist rule. Resistance and language awareness was definitely a trademark (for want of a better word) of opposition in the communist bloc.
The phenomenon, however, still lacks a synoptic yet nuanced methodology for a critical comparative reading of its converging and diverging forms in the cultural and political geography of our region.
Interestingly, for the critical work dedicated to resistance effects of the very operations of language in countries under the communist rule, by comparison little attention to the issues of resistance can be observed in postcolonial studies. Veneration for the prophets of anti-colonial revolution like Amilcar Cabral or Franz Fanon does not translate into a systematic study of resistance as action, agency, and, concomitantly, discourse. This is for some reason that one of the major dictionary-type compilations of postcolonial terminology by classics of postcolonial studies: Ashcroft, Griffiths, Tiffin, Key Concepts in Post-Colonial Studies (Routledge, 2001) does not even have a separate entry for “resistance” (granted, it does have an entry “anti-colonialism”, which does acknowledge the role of anti-colonial struggle in freedom fighting, but also, symptomatically, limits it by and large to political action in one historical moment solely). Notably, Postcolonialism/Postcommunism – a Dictionary of Key Cultural Terms by Bottez, Alexandru, Radulescu, Stefanescu, Visan (Bucharest University Press, 2011), lists “resistance”.  Barbara Harlow’s seminal study Resistance Literature (Methuen, 1987), focusing on Third World revolutionary literary writing, lacks, also symptomatically, even a scant reference to the then teeming revolutionary and resistance literatures in Central and Eastern Europe. However, resistance and opposition is written into postcolonial criticism since its inception and throughout.
Marxist critics accusing postcolonial critics of shunning the historical importance of resistance (Benita Parry. Neil Lazarus, Timothy Brennan); Eastern and Central European critics accusing postcolonial studies of lack of interest in dependence from European empires within Europe as a defining experience of modernity for the region; postcolonial critics, for a change, expanding their space of cultural interest globally in a gesture of all-inclusive limitlessness at the loss of analytical precision and accountability – we would like to encourage conference participants to consider these mutual omissions, and many others, in our attempt to develop and consolidate a new, connective methodology for a comparative study on resistance and its fascinating acts in language, culture and politics.

Some of the areas we might consider include, but are not limited to:

  • The cultural specifics of Eastern/Central European resistance: irony, double-coding. Did it develop into a separate mode of encrypted and, often, transnational communication in the region?
  • Traditions of resistance and resistance against traditions in launching new forms of resistance
  • Performative resistance in acts of undoing the totalitarian state by laughter
  • Genres carrying the load of oppositionality in respective national literatures
  • National resistance and civic resistance – similarities, differences, locations
  • Historiographies of resistance and their contemporary evaluations, especially in postdependence studies
  • Agency sites in resistance acts – how was resistance possible in a totalitarian state?
  • The role of literature, arts and public intellectuals in anti-totalitarian revolutions
  • Resistance and gender – the gender of resistance?
  • Inter-class consolidation in resistance movements
  • Transnational connections – comparing resistance histories and practices
  • Nostalgic and/or conservative revolts in post-communist transition
  • How do national/regional histories of resistance translate into or relate to an opposition (structured and regular or only occasional)  against the capitalist world order? What rhetoric of resistance has survived or emerged?

Organizing Committee:
Prof. dr. habil. Hana Cervinkova, Educational Anthropology and Cultural Studies, Lower Silesian University, the Czech Academy of Science
Dr. Dorota Kołodziejczyk, Postcolonial Studies Center, Institute of English Studies, Wrocław University
Prof. dr. habil. Agnieszka Matusiak, Center for Studies on Post-Totalitarianisms, Chair of Ukrainian Studies, Institute of Slavic Studies, Wrocław University

Conference secretaries: Mateusz Świetlicki, MA and Aniela Radecka, MA

Paper titles and abstracts due: 25 March 2015 (please submit your 300-word abstract for a 20-minute presentation along with your title, affiliation, audio-visual requirements and a brief biographical at resistance.wroclaw2015@gmail.com


ZASADY PUBLIKACJI

2016-06-23 10:16 

ZASADY PUBLIKACJI TEKSTÓW W TOMIE
Trauma jako kulturowy palimpsest: (post)komunizm w kontekście porównawczym nowoczesności, totalitaryzmów i (post)kolonializmów, Wrocław 2016.

news_711_plzasady-publikacji-tekstow-w-tomie-trauma-jako-kulturowy-palimsestwroclaw-2016



Opłata konferencyjna

2016-04-21 10:25 
Szanowni Państwo, Uczestnicy Konferencji ‚Trauma jako kulturowy palimpsest: (post)komunizm w kontekście porównawczym nowoczesności, totalitaryzmów i (post)kolonializmów’ (Wrocław, 2-3 czerwca 2016) ,
Opłatę konferencyjną w wysokości 250, 00 PLN – dla uczestników krajowych, oraz 50,00 Euro – dla uczestników zagranicznych, prosimy wpłacać na konto Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydział Filologiczny (adres: pl. Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław, Polska) na następujące numery kont w BZ WBK:
 
Konto złotówkowe: 68 1090 2503 0000 0001 1131 0115
 
Konto w euro: SWIFT: WBKPPLPP 
PL 41 1090 2398 0000 0001 1131 5074
 
Przy koncie walutowym musi być podany ww. SWIFT (!!!).
 
Każda wpłata na konto musi zostać zaopatrzona w następującą informację z numerem konferencji:
 
7003/0009/16 – opłata konferencyjna za: imię i nazwisko uczestnika
 
Deadline dla dokonania opłaty konferencyjnej: 23 maja 2016 r.
 
Sekretarzom konferencji proszę podać dokładne dane, na jakie powinna zostać wystawiona faktura za dokonaną opłatę konferencyjną.
 
Z wyrazami szacunku,
 
Komitet Organizacyjny.

Trauma jako kulturowy palimpsest

2015-12-09 09:56 

Trauma jako kulturowy palimpsest:
(post)komunizm w kontekście porównawczym nowoczesności, totalitaryzmów i (post)kolonializmów 
 
Wrocław, 2-3 czerwca 2016

Trauma zadana społeczeństwom przez reżimy komunistyczne oraz postraumatyczne symptomy, widoczne w niemal każdym obszarze dyskursu publicznego, to problemy, których niedostateczne rozpoznanie stanowi bolesny brak w przestrzeni krytycznej kultur Europy Środkowej i Wschodniej. Nasza konferencja ma na celu zbadanie, jak wiele form przybierała totalitarna trauma oraz jak przebiegał (post)traumatyczny okres przejściowy w regionie.

Ocena totalitarnej przeszłości była przedmiotem wielu dyskusji, niejednokrotnie stronniczych lub pogłębiających podziały. Dyskusje te nierzadko zresztą same w sobie były, na dyskursywnym poziomie, objawami stanów posttraumatycznych. Przedmiotem dyskusji konferencyjnych będzie także seryjność traumy we współczesnej historii państw Europy Środkowo-Wschodniej (od gett i gułagów po globalizację, od Holocaustu po masakry dokonywane przez reżimy komunistyczne i postkomunistyczne, od obozów koncentracyjnych po obozy dla imigrantów) oraz interakcje między historycznym i doświadczanym palimpsestem zaburzeń kulturowych.
Zainteresowanych udziałem w konferencji zapraszamy do zgłaszania interdyscyplinarnych i transdyscyplinarnych metodologii oraz proponowania modeli porównawczych, w zakres których mogłyby wejść badania nad traumą, badania nad okresem przejściowym, badania nad postkomunizmem, postkolonializm oraz badania postzależnościowe. Podejmowane mogą być też zagadnienia trans-historyczne i trans-regionalne, związane z wielkimi traumami XX wieku, nie tylko z Europy Środkowo-Wschodniej, m.in. rzezią Ormian w 1915 r., Holocaustem i hitlerowską polityką zagłady w czasie II wojny światowej, podziałem Indii w 1947 r., konfliktem bałkańskim czy ludobójstwem w Ruandzie. Zapraszamy także do omawiania ideologicznych fundamentów przełomów z lat 1989/91 z włączeniem roli, wpływu i znaczenia społeczno-kulturowych ruchów opozycyjnych oraz emigracji (np. powstanie węgierskie w 1956 r., polski Październik 1956, ruchy intelektualne pokolenia lat 1960 w ZSRR, Praska wiosna, masowe wygnania Żydów z Polski w 1968 r. pod pretekstem usuwania z partii elementów syjonistycznych, strajki polskich robotników z grudnia 1970 r. i czerwca 1976 r., Akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek w 1975 r., Solidarność, pieriestrojka i głasnost’ w ZSRR w 1985 r., Obrady Okrągłego Stołu w 1989 r., aksamitna rewolucja w Czechosłowacji, upadek Muru Berlińskiego).

Proponowane zagadnienia:
• Ukryty/zapomniany/uciszony dyskurs: tematy w przestrzeni polityczno-społeczno-kulturowej zabronione/zmanipulowane przez reżim komunistyczny, takie jak: kolonizacja Kresów Wschodnich przez Drugą Rzeczpospolitą Polską; Wielki Głód na Ukrainie; zagłada inteligencji w Związku Radzieckim w latach 1930; gułagi; 1939 r. i II wojna światowa skonfrontowane z nazizmem i stalinizmem; kolaboracja z hitlerowcami; zbrodnie stalinowskie i nazistowskie; Ukraińska Powstańcza Armia z perspektywy polskiej i ukraińskiej; masowe repatriacje powojenne, przesiedlenia i wydalenia lokalnej ludności z odmiennych grup etnicznych w imieniu jednolitego państwa, przesiedlenie mniejszości niemieckich; akcja „Wisła”; Mur Berliński i polityczny podział Niemiec; powojenna kolaboracja intelektualistów z reżimem komunistycznym; represje wobec Kościoła i organizacji wyznaniowych;
• Środki masowego przekazu a zafałszowana rzeczywistość totalitarna;
• Postpamięć: widmowe powroty przeszłości w międzypokoleniowym przekazie;
• Geopolityka pamięci i traumy;
• Pamiętanie w fazie postkomunizmu: pomiędzy odtwarzaniem kulturowej traumy a wychodzeniem z traumy;
• Psychologiczne i psychoanalityczne ujęcia postkomunistycznego zespołu stresu pourazowego – wady i zalety;
• Traumarbeit – praca traumy;
• Rola empatii, solidarności, tożsamości i projekcji w kulturach traumy postkomunistycznej;
• Komplikacje traumy kulturowej: anachronizm, anatopizm, pamięć wielokierunkowa Rothberga, trauma sprawców, model trójkątny cierpienia;
• Europa Wschodnia jako miejsce podwójnej i wielokrotnej kolonizacji;
• Warstwy historycznej i strukturalnej traumy, traumatyczna utrata (wywołana zdarzeniem) a traumatyczny brak (wywołany przez otoczenie)
• Codzienne afekty i doświadczenie w (post-)traumatycznych społeczeństwach;
• Przemoc epistemologiczna i kolonizacja dyskursu krytycznego w postkomunizmie i badaniach nad postkomunizmem;
• Interferencja kulturowa, interpolacja i ich przecięcia w posttraumatycznych społeczeństwach;
• Wydrążeni ludzie postkomunizmu;
• Cisza i wielosłowność w post-traumatycznym dyskursie;
• Kulturowe języki i dyskursy traumy;
• Opowiadanie o traumie i narratologia opisów traumy;
• Profile kulturowe ofiary i sprawcy;
• Dewiacje traumy: ‘trauma queens’, melotraumatyzm, wiktymologia i i obsesje spiskowe
Zgłoszenia: prosimy o nadsyłanie abstraktów (200-300 słów) niepublikowanych wcześniej referatów, wraz ze słowami kluczowymi i notką biograficzną, do 31 stycznia 2016. Informacje o przyjętych abstraktach zostaną ogłoszone 15 lutego 2016.
Języki konferencji: angielski i polski.
Opłata konferencyjna: 250 zł/50 euro (nie obejmuje zakwaterowania w hotelu; informacje o możliwym zakwaterowaniu oraz o numerze rachunku bankowego dla wnoszenia opłaty konferencyjnej zostaną przesłane w późniejszym terminie).
Abstrakty proszę wysyłać na adres: cspp.uwr@gmail.com
Komitet organizacyjny konferencji:
Prof. Bogdan Stefanescu (Filologia Angielska, Uniwersytet w Bukareszcie)
Prof. dr hab. Agnieszka Matusiak (Zakład Ukrainistyki IFS, Uniwersytet Wrocławski)
Dr Dorota Kołodziejczyk (Instytut Filologii Angielskiej, Uniwersytet Wrocławski)
Dr Dorota Żygadło-Czopnik (Zakład Bohemistyki IFS, Uniwersytet Wrocławski)

Sekretarze konferencji: mgr Aniela Radecka (Uniwersytet Wrocławski), mgr Jędrzej Olejniczak (Uniwersytet Wrocławski).

 

CENTRUM  STUDIÓW POSTKOLONIALNO-POSTTOTALITARNYCH

NA WYDZIALE FILOLOGICZNYM UWr

zaprasza na

międzynarodową konferencję naukową nt.

NEOIMPERIALIZM, NEOKOLONIALIZM I DYSKURS (NEO)KOLONIALNOŚCI
W SPOŁECZEŃSTWACH I KULTURACH POSTKOMUNISTYCZNYCH XXI w.

EUROPA ŚRODKOWA, WSCHODNIA I POŁUDNIOWO-WSCHODNIA.

2_Uniwersytet Wrocławski_logotyp_Pl.jpg

HONOROWY PATRONAT

JM REKTORA UWr

PROF. DR. HAB. ADAMA JEZIERSKIEGO

Konferencja odbędzie się we Wrocławiu i w Wojnowicach w dniach

7-8 czerwca 2018 roku

na Uniwersytecie Wrocławskim

oraz w Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Kiedy upadają mocarstwa, wydawać by się mogło, że pozostaje po nich próżnia. Jednak w miejsce minionych hegemonialnych sił wyrastają nowe imperialne uwikłania, które budują swoje neokolonialne sieci zarówno na poziomie globalnym, jak i glokalnym.

Neokolonializm, nazywany też kolonializmem XXI wieku, przeważnie formułowany jest jako neoimperialna polityczna strategia dawnych metropolii wobec swych wyemancypowanych posiadłości. Oprócz polityki za płaszczyzny efektywnej neokolonialnej dominacji uważana jest także sfera militarna, ekonomiczna, finansowa, techniczna oraz społeczno-kulturalna, w tym również i naukowa.

Terytorialnie neokolonializm kojarzony jest w przeważającej mierze z procesami, mechanizmami oraz strategiami państw zachodnich wobec swych utraconych zamorskich kolonii. Zdecydowanie mniej w literaturze przedmiotu bada się praktyki neokolonialne wobec krajów dawnego bloku wschodniego, dla którego upadek muru berlińskiego oraz rozpad ZSRR i Jugosławii oznaczał nie tylko początek trudnego i żmudnego procesu usamodzielniania się od sowieckiej zależności, ale także inicjację dla ustanowienia nowej równowagi sił i nowego podziału stref imperialnych wpływów: nowa globalna gospodarka, nowy globalny ład finansowy, nowy porządek militarny etc. od Bałtyku po Morze Kaspijskie, od Tadżykistanu i zdestabilizowanych Bałkanów po Gruzję, Azerbejdżan, jak i Syrię, Irak i Afganistan; od zjednoczonych Niemiec po granice Chin.

O ile studia politologiczno-ekonomiczne w przywołanym kontekście – w literaturze zarówno anglojęzycznej, jak i w językach regionalnych – wykazują zdecydowaną tendencję rozwojową, to w zakresie neokolonialnych studiów nad społeczeństwami i kulturami obszaru postkomunistycznego istnieje poważna luka badawcza. Polem wyjątkowo słabo spenetrowanym jest ten aspekt neokolonializmu, który definiowany jest jako stan zdekolonizowanych krajów po odzyskaniu niepodległości, dla którego polem neoimperialnej dominacji jest tożsamość – zarówno jednostkowa, jak i zbiorowa. Za konceptualne narzędzie diagnozy, krytycznej analizy i opisu może w tym wypadku posłużyć dyskurs (neo)kolonialności, dzięki któremu wyraźnie widać, jak (neo)kolonialność władzy i wiedzy rodzi (neo)kolonialność bytu podmiotu oraz społeczeństwa, próbującego w nowych pokolonialnych warunkach przepracować imperialne doświadczenie, noszące w przeważającej mierze znamiona traumy. Dyskurs (neo)kolonialności zaszyfrowany jest więc przede wszystkim w wieloaspektowych i wielopoziomowych strukturach władzy, które, wikłając się w różnorakie konfiguracje, określają realia życia społeczno-politycznego i kulturalnego, sferę pracy, relacje interpersonalne, życiowe postawy, procesy i mechanizmy dystrybuowania wiedzy. Jego konsekwencje przejawiają się w wyborach kulturowych, w czynnikach je konstytuujących, w języku, w literaturze, w ludzkich umysłach, a więc i w tym, jak ludzie się postrzegają i jak się zachowują, jaki jest ich stosunek do wspólnoty, w której funkcjonują (rodziny, grupy społecznej, społeczeństwa, narodu), a także w kryteriach akademickich, odpowiedzialnych za wytwarzanie dyskursu wiedzy.

Do zajęcia się problemem neoimperializmu i neokolonializmu oraz dyskursem (neo)kolonialności w krajach pokomunistycznych prowokuje dynamicznie i zaskakująco rozwijająca się aktualna sytuacja polityczno-społeczna w krajach postkomunistycznych, która nasuwa nieodparte fundamentalne kluczowe tożsamościowotwórcze pytaniae:

, które, naszym zdaniem, brzmi następująco: a) co stanowi istotę oraz jaka jest specyfika procesów, zjawisk i mechanizmów emancypacji krajów, społeczeństw i kultur(y) byłego bloku wschodniego spod dominacji sowieckiej i sowieckiego dziedzictwa;

b) czym jest dla nas od-/uzyskana wolność, jak ją rozumiemy z perspektywy ponad ćwierćwiecza transformacji systemowej; czy (wciąż)postrzegamy się w charakterze subalternówdyskurs auto(neo)kolonizacji..

Nie bez znaczenia dla podjętego tematu konferencyjnego była także przypadająca na 2017 rok setna rocznica przewrotu październikowego, który na wiele dziesięcioleci utorował drogę totalitarno-reżimowej hegemonii ZSRR dla ponad połowy kontynentu europejskiego (czy właściwie euroazjatyckiego), niegasnący rosyjsko-ukraiński konflikt zbrojny, będący pokłosiem nasilających się neoimperialnych działań Rosji, dążącej do odbudowy strefy wpływów socjalistycznych regionie  w regionie i na świecie; exodus do Europy uchodźców z rozognionej działaniami zbrojnymi Afryki i Azji Zachodniej oraz odradzające się nacjonalizmy jako glokalna odpowiedź (?) na uniwersalizm globalizacji z ośrodkami dominacji nie tylko na Zachodzie, ale także i Wschodzie.

Do udziału w konferencji zapraszamy kulturoznawców, filologów, filozofów, historyków, historyków idei, socjologów, psychologów społecznych, medioznwców, filmoznawców, politologów.

W związku z powyższym proponujemy, by konferencyjna debata była próbą znalezienia odpowiedzi na następujące kwestie:

  1. jaka jest współczesna kondycja dawnych centrów dawnego centrum imperialnej dominacji dla niegdysiejszego bloku krajów realnego socjalizmu mamy tu na uwadze zarówno historycznie bliższą perspektywę imperium radzieckiego, jak też i historycznie odleglejszy horyzont imperium rosyjskiego, austrowęgierskiego oraz otomańskiego czy też Prus, aspirujących do statusu imperium;
  2. jaki jest nasz psychospołeczny i narodowy stosunek do byłego imperialnego centrum do byłych imperialnych centrów;
  3. jakie są nowe imperialne centra dla Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej; jaka jest specyfika owych neoimperialnych centrów i właściwego im dyskursu (neo)kolonialnego, kreowanego na neoimperialne potrzeby w regionie oraz na użytek własny, wewnętrzny użytek;
  4. jakie są procesy, mechanizmy, instrumenty i praktyki neokolonialnej dominacji, na ile są one wspólne dla naszego regionu polityczno-kulturowego, a na ile różne; tu pragniemy zwrócić szczególną uwagę na konflikty zbrojne, ich specyfikę i konsekwencje nie tyle polityczne, co w pierwszej kolejności psychospołeczne oraz kulturowe, które dotknęły region postsowiecki począwszy od lat 80./90. XX wieku do chwili obecnej;
  5. jak my: jako jednostka, jako grupa społeczna, jako społeczeństwo i naród, plasujemy się w stosunku do nowych imperialnych centrów; czym jest dla nas od-/uzyskana wolność, jak ją rozumiemy z perspektywy ponad ćwierćwiecza transformacji systemowej; czy (wciąż) postrzegamy się w charakterze subalternów? Dyskurs auto(neo)kolonizacji (perspektywa makro i mikro);
  6. jakie są priorytety kształtujące tożsamość dla postkomunistycznych podmiotów w polu neokolonialnych oddziaływań (wymiar jednostkowy i kolektywny, zwłaszcza pokoleniowy);
  7. jaka płaszczyzna temporalna określa dominujący tożsamościowotwórczy budulec społeczeństw Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej po 1989 roku: przeszłość? teraźniejszość? przyszłość? W danym aspekcie pragniemy zachęcić do podjęcia dyskusji na temat relacji dyskursu (neo)kolonialności a pamięci oraz przeciwpamięci, niepamiętania, przemilczenia, zakłamania;
  8. jaka jest rola i znaczenie nowych mediów oraz nowych nowych mediów jako neoimperialnego kreatorasystemu wartości oraz zachowań i postaw neo(auto)kolonialnych w społeczeństwach i kulturach Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej;
  9. jakie czynniki oraz jakie podmioty/instytucje oraz w jaki sposób, za pomocą jakich mechanizmów i instrumentów kształtują stosunek społeczeństw Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej wobec mniejszości narodowych i etnicznych oraz uchodźców, emigrantów i migrantów (kontekst międzynarodowy, regionalny, krajowy, lokalny).

W ramach konferencji została zaplanowana także dyskusja panelowa na temat: „Nauka w Europie Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej a dyskurs (neo)kolonialności”.

Języki konferencji: polski oraz angielski.

Opłata konferencyjna: 300 zł/70 euro, która w całości zostanie przeznaczona na cele wydawnicze, nie obejmuje zakwaterowania w hotelu; informacje o możliwym zakwaterowaniu oraz o numerze rachunku bankowego dla wnoszenia opłaty konferencyjnej zostaną przesłane wraz z informacją o przyjętym zgłoszeniu. Wówczas Dopiero wówczas prosimy o uiszczenie opłaty konferencyjnej Opłatę konferencyjną prosimy wówczas uiścić najpóźniej do 10 maja 2018 roku.

Zgłoszenia wraz abstraktami w jęz. polskim i angielskim (max. 150 słów), z  pięcioma słowami kluczowymi w obu językach wraz z dwujęzyczną notą informacyjną o Autorze (miejsce pracy, tytuł lub stopień naukowy, zajmowane stanowisko, zainteresowania naukowe oraz aktualny adres służbowy do korespondencji i adres poczty elektronicznej – max. 80 słów) prosimy wysyłać najpóźniej do 155 marca kwietnia 2018 roku na adres konferencyjnej poczty elektronicznej: cspp.neokolonializm2018@gmail.com.

Organizatorzy zostawiają sobie prawo wyboru nadesłanych propozycji tematów konferencyjnych wystąpień.

Informacja o włączeniu bądźlub niewłączeniu zgłoszonego tematu do programu konferencji zostanie przesłana przesłana20 kwietniamarca 2018 roku.

Organizatorzy przewidują publikację konferencyjnych materiałów. w postaci recenzowanej monografii naukowej. Deadline podania do druku wygłoszonych podczas konferencji referatów przypada na 30 czerwca 2018 roku.

Komitet Programowy Konferencji:

prof. dr hab. Bogusław Bakuła (IFP UAM w Poznaniu)

prof. dr hab. Krzysztof Brzechczyn (IF UAM w Poznaniu)

prof. dr hab. Piotr Fast (IFW UŚ w Katowicach)

prof. dr hab. Jan Kieniewicz (Artes Liberales UW)

prof. dr hab. Zdzisław Julian Winnicki (ISM UWr)

prof. UAM dr hab. Magdalena Koch (IFS UAM w Poznaniu)

prof. UWr dr hab. Łarysa Leszczenko (ISM UWr)

prof. UWr dr hab. Gościwit Malinowski (IKAiŚ UWr)

prof. UWr dr hab. Agnieszka Matusiak (CSPP Wydz. Filolog. UWr)

dr Kazimierz Wóycicki (Studium Europy Wschodniej UW)

dr Katarzyna Taczyńska (IFS UAM w Poznaniu)

Sekretarze konferencji:

mgr Jędrzej Olejniczak, mgr Aniela Radecka, mgr Agnieszka Smiatacz, mgr Michał Włodarczyk

Współorganizatorzy konferencji:

  • Pracownia Genderowych i Transkulturowych Studiów Bałkanistycznych IFS UAM
    w Poznaniu
  • Instytut Stosunków Międzynarodowych UWr
  • Instytut Kultury Śródziemnomorskiej i Antycznej UWrInstytut Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych UWr

Partner organizacyjny konferencji:

Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu

Patronat medialny konferencji:

„Nowa Europa Wschodnia”

Patronat medialny:

„Nowa Europa Wschodnia”

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego - Jesteśmy jednostką interdyscyplinarną, kształcącą studentów na czterech podstawowych kierunkach zaliczanych do nauk humanistycznych, na studiach stacjonarnych oraz niestacjonarnych. Dzielimy się na 8 instytutów oraz dwie katedry (filologii niderlandzkiej i judaistyki).

Font Resize